   |
||||
                     
|
|
|||
|
|
||||
|
MODELE: |
Fabbrica Italiana Automobili Torino, w skrócie FIAT, została założona w Turynie l lipca 1899 r. przez grupę wspólników założycieli, którym przewodniczył Giovanni Agnelli. Nowe przedsiębiorstwo rozwinęło szybkie tempo i, jeszcze przed sformalizowaniem aktu założycielskiego, w małym warsztacie, przejętym od braci Ceirano, pracowano nad małym pojazdem przez nich zaprojektowanym, który stał się pierwszym Fiatem, modelem 3 HP z dwucylindrowym silnikiem umieszczonym z tyłu, o nadwoziu otwartym typu vis-a-vis. W pierwszym roku istnienia przedsiębiorstwa wykonano kilka jego egzemplarzy, do których dołączył drugi model z silnikiem o mocy 6 KM. W 1996 r., czyli 97 lat później, potencjał produkcyjny grupy FIAT-a w jego zakładach we Włoszech i w pięciu krajach za granicą wyrażał się liczbą 2 242 020 pojazdów, co dawało mu piąte miejsce wśród wielkich światowych producentów samochodów. Początkowe rozwiązania, jakie zastosował Agnelli, polegały na rezygnacji z rzucającej się w oczy oryginalności i na programie solidnej produkcji, opartej na niezbyt nowatorskich modelach. Do przyczyn sukcesu FIAT-a należy zaliczyć również rozsądną politykę ekonomiczna, polegającą na samofinansowaniu, co pozwoliło przetrwać okresy zastoju podczas wielkich kryzysów gospodarczych. Ale ostrożności towarzyszyła wspaniała wizja przyszłości: wystarczy podać przykład zakładów w Lingotto, ukończonych podczas toczącej się wojny (1915 r.), Europie i wyposażonych w przyszłościowe rozwiązania, takie jak tor próbny usytuowany na dachu. W 1912 r. powstał model, który może być uważany za zwiastuna samochodów popularnych - Fiat Zero, produkowany do 1915 r. Okres poprzedzający pierwszą wojnę światową zaznaczył się również wielkimi osiągnięciami w dziedzinie sportu, takimi jak zwycięstwo w Grand Prix Francji w 1907 r. samochodem 130 HP. Zostały także wykonane modele z silnikami o wielkiej pojemności skokowej, jak S 74 i rekordowy S 76, ten ostatni z 4-cylindrowym silnikiem o pojemności skokowej 28 dm. Po pierwszej wojnie światowej niezwykle rozwinęła się technika samochodów wyścigowych FIAT-a, dzięki takim specjalistom jak Jano i Bertarione, którzy jako jedni z pierwszych z powodzeniem zastosowali sprężarkę w silnikach wyczynowych. Odpowiedzialnym za projektowanie został w tym czasie inżynier Giovanni Enrico (który nastąpił po Facciolim). Po pionierskim doświadczeniu zr sprężarką skonstruowano nadzwyczajny pojazd z silnikiem o 12 cylindrach w równoległych rzędach po 6 przy jedynie 1500 cm' pojemności skokowej uzyskano moc 187 KM i prędkość 240 km/h. Turyńska firma zadebiutowała i wygrała w 1927 r. w Monza Gran Premio w klasie voitturettes, po czym całkowicie wycofała się z wyścigów. W tym czasie produkcja zaczęła wzrastać w zawrotnym tempie: po 35 000 egzemplarzy wyprodukowanych podczas wojny, ożywienie gospodarcze przyniosło sukces w postaci 37 000 samochodów wyprodukowanych w 1925 r. przy liczbie zatrudnionych poniżej 20 000 osób. Oznaczenia liczbowe identyfikowały nowe modele: 520, nazywany również Superfiatem, 519, 502, 509, 503 i 512 Fiaty 514, 515 i 522 zainaugurowały lata trzydzieste, które miały być świadkami nowej zmiany w sektorze technicznym w osobie inżyniera Fessia i młodego inżyniera Dante Giacosa, ojca nowoczesnych Fiatów. Przestarzały Fiat 508 otrzymał przydomek „Balilla": miał silnik dolnozaworowy 4-cylindrowy o pojemności 995 cm', od którego pochodził legendarny 1100, jeden z najbardziej długowiecznych silników w historii samochodu. Były również modele, w których obok liczby występowała nazwa o aktualnym wydźwięku: 518 Ardita (śmiała i zuchwała) i 527 Ardita w 1933 i 1934 r. Rozpoczęła się również rewolucja stylistyczna i techniczna: Fiat 1500 z 1936 r. miał 6-cylindrowy silnik rzędowy o pojemności jedynie 1493 cm', z zaworami umieszczonymi w głowicy, który osiągał moc 45 KM, tak samo jak Ardita z silnikiem o pojemności 2,0 dm3, a dodatkowo miał podwozie z ramą kratownicową, niezależne zawieszenie przednie i aerodyamiczne nadwozie. Rok później pojawił się Fiat 500, nazywany także Topolino - pierwszy popularny samochód. W 1937r. powstał model 508 C albo 1100, a w 1938 r. luksusowy 6-cylindrowy 2800. Do 1945 r. produkcja koncentrowała się na pojazdach wojskowych. Senator Giovanni Agnelli zmarł 16 grudnia 1945 r., jego syn Edoardo zginął w wypadku lotniczym 14 lipca 1935 r., a wnuk Gianni był zbyt młody. Kierowanie przedsiębiorstwem powierzono Vittorio Valletcic. Przez budowę wielkiego zakładu Mirafiori i obiektu w Rivalta, które dołączyły do Linzotto, Turyn stał się ważnym ośrodkiem produkcji samochodów na poziomie międzynarodowym i dopiero wiele lat później zapoczątkowano politykę decentralizacji zakładów, poprzez zakładanie ważnych fabryk we Włoszech południowo-centralnych. Do produkcji wprowadzono odpowiednio unowocześnione modele przedwojenne, jak 500 B i C, 1100 B i E oraz 1500 D i E. W 1950 r. pojawił się pierwszy nowy samochód, tzn. Fiat 1400, a w 1952 r. Fiat 1900. W 1955 r. został zaprezentowany Fiat 600, który dzięki silnikowi umieszczonemu z tyłu i czterem niezależnie zawieszonym kołom, stanowił ważny zwrot techniczny. W 1957 r. dołączyła do niego Nuova 500, wyposażona w dwucylindrowy silnik chłodzony powietrzem. Żywot obu modeli był długi i udany. W 1964 r. Fiat 850 zaprezentował się jako ewolucja modelu 600, podczas gdy w 1961 r. wyszły nowe limuzyny o napędzie na koła tylne: seria 1300-1500 i seria 1800-2300 z rodziną nowych silników, zaprojektowanych przez Aurelia Lamprediego, byłego dyrektora technicznego Ferrari. Te modele zostały zastąpione odpowiednio przez modele 124 w 1966 r. i luksusowy 130 z 6-cylindrowym silnikiem widlastym w 1969 r. W tym samym roku nastąpiła prezentacja modelu 128, pierwszego Fiata o napędzie na koła przednie. Ten układ został już wypróbowany w 1964 r. przez Autobianchi w Primuli, zaprojektowanej przez Dantego Giacosę, która była jednym z najbardziej innowacyjnych pojazdów swoich czasów. W 1971 r. narodził się Fiat 127, który wprowadził architekturę dwubryłową i stał się jednym z tych europejskich pojazdów, odnoszących największy sukces aż do roku 1983 r., gdy zaprezentowano jego następcę – Fiata Uno. W 1972 r. wszedł na rynek ostatni popularny samochód z silnikiem umieszczonym z tyłu, Fiat 126, do którego w 1980 r. dołączyła większa i bardziej funkcjonalna Panda. W latach dziewięćdziesiątych, ze względu na coraz wyższe zainteresowanie wszelkimi możliwymi niszami handlowymi, Fiat poprzez Coupe i Barchettę powrócił do tradycji samochodów sportowych, co w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych zaowocowało, odnoszącymi wielkie sukcesy coupe i roadsterami. Pochodziły od modeli 1100, 850, 124,128 i 130, nie zapominając o potężnych Dino z silnikiem Ferrari. W ramach procesu koncentracji, który poczynając od lat siedemdziesiątych ogarnął przemysł samochodowy, pod kontrolą FIAT-a znalazły się niemal wszystkie inne włoskie przedsiębiorstwa, które albo weszły z nim w spółkę, albo zostały przez niego przejęte: najpierw Autobianchi, faktycznie w 1964 r., ale formalnie w 1967 r.; w 1969 r. Lancia i w tym samym roku Ferrari, wreszcie w 1986 r. zostało nabyte Alfa Romeo, a Maserati i Innocenti z grupy De Tomaso przeszły w 1996 r. w orbitę F1AT-a. Próba międzynarodowej umowy w celu przejęcia Citroena nie została doprowadzona do końca, a w 1982 r. najwyższe kręgi turyńskie straciły zainteresowanie hiszpańskim Seatem, który powstał jako emanacja FIAT-a, a następnie wszedł w skład grupy Volkswagena. Dążąc do umiędzynarodowienia FIAT-a znaleziono ważne ośrodki operacyjne w bloku byłych krajów socjalistycznych. W 1954 r. zawarto umowę z jugosłowiańskim przedsiębiorstwem Zastava. Umowa w 1965 z rządem polskim doprowadziła do stworzenia razem z miejscową FSO modelu Polski Fiat. W Polsce zostały uruchomione własne zakłady do produkcji takich modeli, jak 126 i od 1992 r. Cinquecento, na poziomie, który w 1995 r. przekroczył liczbę 278 000 samochodów. Ważne porozumienie zostało zawarte w 1966 r. z rządem byłego Związku Radzieckiego na dostawę know-how, niezbędnego dla zakładów w mieście Togliatti, uruchomionych w 1970 r. do produkcji Żiguli (wywodzącego się z modelu 124) o wydajności około 700 000 pojazdów rocznie. W Południowej Ameryce FIAT uruchomił zakłady w Argentynie i w Brazylii, gdzie obiekt w Belo Horizonte osiągnął poziom produkcji 200 000 pojazdów na początku lat dziewięćdziesiątych, dochodząc do 480 000 w 1996 r. |
|||
