   |
||||
                     
|
|
|||
|
|
||||
|
MODELE: FORD: Model 89 A Super DeLuxe Fordor
LINCOLN:
MERCURY:
FORD EUROPA:
FORD AUSTRALIA:
FORD BRASILE: |
Nie było łatwo Henry'emu Fordowi urzeczywistnić swoje marzenie o stworzeniu własnego przedsiębiorstwa samochodowego. Pierwsze doświadczenia na tym polu sięgały epoki, gdy zatrudniony w Edison Illuminating Company, skonstruował w 1893 r. prymitywny silnik spalinowy, a w 1896 r. doświadczalny czterokołowy pojazd. Formalny akt założycielski Ford Motors Company datowany jest na 24 czerwca 1903 r. Słuszność pomysłu konstruowania samochodu dla szerokich mas potwierdziły pierwsze pojazdy nazywane A, C i F z silnikami dwucylindrowymi. Na skutek żądań swoich kredytodawców firma Ford zaprezentowała, na przekór woli Henry'ego, również bardziej luksusowe auta, jak model B z 1904 r. z silnikiem 4-cylindrowym, i K z 1906 r. z silnikiem 6-cylindrowym, które jednak nie odniosły sukcesu. Henry'emu Fordowi udało się jednak zgromadzić we własnych rękach 58% udziału w spółce, który zapewnił mu stanowisko prezesa i możliwość narzucenia własnej polityki, skoncentrowanej na pojazdach popularnych o niskich cenach (w 1919 r. nabył cały pakiet akcyjny). Tak narodził się model N, z silnikiem 4-cylindrowym, który stanowił silny bodziec do rozwinięcia zdolności produkcyjnych: w 1908 r. przekroczono liczbę 19 000 egzemplarzy. W następstwie takich sukcesów. Ford znalazł się w centrum wielkiej rozgrywki prawnej z grupą konkurencyjnych firm, zebranych w tak zwanym Syndykacie Selden, który domagał się od Forda opłat licencyjnych za patent samochodu, zarejestrowany przez G. Seldena. Ford wygrał sprawę w 1911 r. W międzyczasie nie tracił ducha i w 1908 r. zaprezentował pojazd, który miał stanowić milowy krok na drodze ku motoryzacji: model T, nazywany Tin Lizzie. Ten samochód, którego 15 milionów egzemplarzy wyprodukowano w ciągu 19 lat, zmotoryzował Amerykę. Do jego produkcji Ford po raz pierwszy zastosował linię montażu, umożliwiającą skrócenie - z 12 do półtorej godziny - czasu niezbędnego do złożenia kompletnego samochodu. Ogromne rozpowszechnienie było możliwe również dzięki stopniowemu obniżaniu ceny, która z początkowych 850 dolarów spadła do 260 w 1925 r. Nie było łatwo zastąpić modelu T. W tej kwestii wystąpiły spory również w rodzinie między ojcem Henrym a synem Edselem, który w 1919 r. objął funkcję prezesa. W 1927 r. pojawił się nowy Ford A, o wyraźnie nowocześniejszych cechach, ale o podstawowej cenie jeszcze konkurencyjnej, 495 dolarów za Tudora (nazwa oznaczała two-door: dwudrzwiowy, tak jak Fordor określał wersji four-door - czterodrzwiową), głównie w stosunku do bezpośredniego rywala, Chevroleta. W ciągu pięciu lat życia model A został wyprodukowany w liczbie 4,5 miliona egzemplarzy. W 1922 r. Ford przejął Lincolna, założonego dwa lata wcześniej przez Henry'ego Lclanda, wzbogacając tym ofertę o prestiżowe modele. W 1932 r. został zaprezentowany model 18, pierwszy Ford z 8-cylindrowym silnikiem widlastym, po raz pierwszy odlanym w jednym bloku. Podwozie pochodziło z modelu A, a wynik był udanym kompromisem między osiągami a ekonomicznością, mimo że całość była wciąż daleka od wyrafinowania mechaniki europejskiej. W 1911 r. Ford uruchomił w zakładzie w Manchesterze w Wielkiej Brytanii produkcję pojazdów, która dzięki modelowi T osiągnęła w 1925 r. 250 000 sztuk. Jednak do tego stopnia coraz trudniej było stawić czoła europejskiej konkurencji, że zaistniały obawy o utrzymanie nowego angielskiego zakładu w Dagonham, otworzonego w 1932 r. Również w 1932 r. został zaprezentowany pierwszy Ford zaprojektowany w Anglii, zarówno pod względem silnika, jak i nadwozia, model Y, po którym w 1932 r. wszedł na rynek model Ten. Ford Y, którego nazwę zmieniono na Popular, był najbardziej ekonomicznym pojazdem Zjednoczonego Królestwa w tamtym okresie, a cena, wynosząca 100 funtów, zadecydowała o jego sukcesie. W nowej wersji z 1939 r. i kolejnej z 1959 r. przyjął nazwę Anglia (była produkowana do 1968 r.), tak jak Ten, który w 1938 r. zmienił nazwę na Prefect. W Niemczech Koln (odpowiednik modelu Y) był w 1933 r. pierwszym europejskim Fordem złożonym w zakładzie w Kolonii. Niemiecka produkcja Forda została uruchomiona już w 1926 r. modelem T, po którym nastąpił typ A z 4-cylindrowym silnikiem o pojemności 3,3 dm', również zaprojektowanym w Ameryce. Następnie niemiecki Ford przedstawił dalsze dwa modele projektu europejskiego: Eifela z 1935 r. i Taunusa z 1939 r. W tym czasie w Stanach Zjednoczonych od 1934 r. zarzucono produkcję modeli 4-cylindrowych, żeby oferować wyłącznie silniki V8, których, dzięki sukcesowi modeli 40 (1932-1934) i 48 (1935 r.), wyprodukowano 2 miliony. W 1939 r. między bardziej popularnymi Fordami i luksusowymi Lincolnami znalazła swoje miejsce nowa marka Mercury, powstała, żeby bezpośrednio konkurować w klasie średniej wyższej z Buickiem i Oidsmobile. W samym środku wojny, w 1943 r. niespodziewanie zmarł Edsel Ford, a funkcję prezesa, po okresie ponownego kierownictwa już osiemdziesięcioletniego Henry'ego, objął w 1945 r. syna Edsela, Henry II, zaledwie dwudziestoośmioletni. Euforia powojennego rynku spowodowała, że w 1947 r. wyprodukowano 429 000 pojazdów. Produkcja samochodów Mercury tego roku wyniosła ponad 85 000 sztuk. Pierwszy nowy Ford, projektu George'a Walkera, został przedstawiony w czerwcu 1948 r. Były to pierwsze samochody z niezależnym zawieszeniem przednim i tylnym i resorami piórowymi półeliptycznymi. Lata pięćdziesiąte rozpoczęły się pod znakiem odnowy, o czym świadczy Thunderbird z 1955 r., wyposażony w nowy silnik V8 o pojemności 4,5 dm Podstawowa gama Forda zróżnicowała się i nastąpił rozwój stylistyki poprzez wprowadzenie w 1955 r. do trzech serii: Mainline, Customline i Fairlane takich elementów, jak zaokrąglona szyba przednia (już w 1952 r. wykonano jedną zaokrągloną szybę zamiast dwóch płaskich płyt montowanych w kształcie litery V) i dwubarwny lakier, łącznie w aż 18 różnych odmianach nadwozia. Pod względem silników w 1956 r, oferowano V8 o trzech pojemnościach: 4,6, 4,8 i 5,1 dm'. W tym okresie pojawiły się również pojazdy o szczególnym stopniu kreatywności, jak wersja kabriolet Fairlane z hardtopem (sztywnym dachem) automatycznie składanym w bagażniku, produkowana między 1957 a 1958 r. w liczbie ponad 35 000 egzemplarzy. W 1957 r. powstał Edsel, nowa marka, która miała wykorzystywać możliwości rynku w sektorze między Fordem a Mercurym. Wynik stylistyczny okazał się na tyle dyskusyjny, że z zakładanych 100 000 rocznie, taktycznie w 1957 r. ukazało się jedynie 50 000, a w 1958 r. zaledwie 26 000, aż produkcja modeli Ranger i Pacer (na płycie podłogowej Forda) oraz Costair i Citation (na płycie podłogowej Mercury) została przerwana pod koniec 1959 r. Tego samego roku Ford w każdym razie świętował wyprodukowanie 50-milionowego pojazdu od powstania firmy. W tym czasie marka Mercury coraz, bardziej upodobniała się do Forda, mając w modelach Custorn (1952 r.), Monterey (1952 r.), Montclair (1954 r.) i Park Lane (1957 r.) swoją bazę produkcyjną. W 1959 r. został przedstawiony pierwszy samochód kompaktowy z nadwoziem samonośnym, Ford Falcon, wyposażony w 6-cyhndrowv silnik o pojemności 2,4 dm do którego dołączył Mercury Comet o nieznacznie krótszym rozstawie osi. Lincoln ze swej strony rozwinął pod koniec wojny trzy serie modeli: Cosmopolitan (1948 r.), Capri (1952 r.) i Premierę (1955 r.). W 1960 r. gama została ponownie wystylizowana na płycie podłogowej jednakowej dla trzech modeli (a raczej wersji), nazwanych Capri, Premierę i Continental. Ten ostatni, dzięki udanej generacji z 1961 r., stał się jedynym modelem firmy oferowanym w wersjach limuzyna, kabriolet i coupe. W latach sześćdziesiątych gama Fordów podzieliła się na modele Falcon, Fairlane i Galaxy, podczas gdy z sukcesem rozwijano Thunderbirda, który coraz bardziej przyjmował charakter raczej dużego coupe i kabrioletu, niż zwinnego pojazdu sportowego. Tę rolę przejął w 1964 r. inny udany samochód, za którym silnie obstawał nowy dyrektor generalny Lee lacocca: Mustang. Oferowany z silnikami 6- i 8-cylindrowymi, w ciągu zaledwie dwóch lat został wyprodukowany w liczbie miliona egzemplarzy. Sportowy wizerunek Forda znalazł również odzwierciedlenie w działalności wyczynowej. Firma uczestniczyła w Światowych Mistrzostwach Prototypów z legendarnymi pojazdami wyprodukowanymi w Wielkiej Brytanii w Ford Adyanced Vehicles, jak GT 40, Mk II i Mk IV, angażując się w niezapomnianą konfrontację z Ferrari. Równocześnie w Wielkiej Brytanii Cosworth w 1966 r. wprowadził markę Ford również do Formuły l dzięki silnikowi, który miał pozostać na tym polu jednym z najbardziej długowiecznych i zwycięskich. W latach sześćdziesiątych Ford przedstawił pierwszy subcompact Finto, z silnikami 4-cylindrowymi wyprodukowanymi w Niemczech, do którego dołączyły nowy kompaktowy Maverick i wielkie full-sizE Torino, Gustom, Galaxy i LTD. Równocześnie Mercury zaoferował swoje wersje, nazwane Bobcat, Montego i Monterey/Marquis. Lincoln nadal rozwijał Continentala, ponownie wystylizowanego w 1970 i 1979 r. W 1967 r, dołączyło zwinniejsze coupe, nazwane Mk III, którego odnowioną wersją stały się w 1971 i 1976 r. Mk IV i Mk V, pochodzące od współczesnych im Fordów Thunderbird. Mk VI z 1979 r., różnił się jedynie wyposażeniem od zwykłych Continentali, które zdecydowana modernizacja uczyniła bardziej zwartymi. W 1978 r. Ford osiągnął próg 150 milionów wyprodukowanych pojazdów. Lata osiemdziesiąte cechowała progresywna ekspansja międzynarodowa. Po nabyciu w 1978 r. 25% udziałów japońskiej Mazdy, która pod marką Forda wyprodukowała niektóre modele, w 1986 r. Ford objął 10% kapitału koreańskiego Kia, podczas gdy w 1987 r. przejął Aston Martin Lagonda i wreszcie w 1989 r. Jaguara. Działalność w Europie została zreorganizowana w 1967 r. - powstał Ford Europa z siedzibą w Kolonii. Po drugiej wojnie światowej na starym kontynencie ustało współdziałanie produkcyjne pomiędzy poszczególnymi zakładami. Fabryka francuska wznowiła działalność modelem Vedette, z silnikiem 2,2 dm' V8, ale trudności skłoniły firmę w 1954 r. do odstąpienia zakładu Simce. W Wielkiej Brytanii i Niemczech tymczasem trwała sprzedaż pojazdów nadal opartych na starych przedwojennych silnikach 4-cylindrowych i V8, przy czym obie filie rozwijały odmienne programy produkcyjne. Angielski Ford przedstawił w 1952 r. Consula i Zephyra, po których pojawiła się udana Anglia z 1959 r. Po niej nadeszła kolej na Consula 315 w 1961 r., Cortinę w 1962 r., Corsaira w 1963 r. i nowych Zephyra i Zodiaca w 1966 r. W Kolonii pierwszy powojenny pojazd został zaprezentowany w 1952 r.: był to Taunus 12 M, a po nim model 15 M, pod względem rozwiązań konstrukcyjnych bardzo podobny do angielskiego Consula. Następne były modele 17 M z 1957 r. i 17 M z 1960 r. Wobec tak zróżnicowanej (niepotrzebnie) produkcji, postanowiono uporządkować ofertę filii niemieckiej i angielskiej, poddając je scentralizowanemu kierownictwu. Pierwszymi modelami nowego Forda Europa były Escort z 1968 r. i coupe Capri z 1969 r. Unifikacji linii produktu dopełniono między 1977 a 1979 r., gdy również ostatnie pojazdy pochodzenia angielskiego, Cortina i Zephyr, zostały zastąpione przez nowe generacje odpowiadające niemieckiemu Taunusowi i Granadzie. Od tej chwili wspólna gama rozwijała się na bazie podstawowych modeli Fiesty, Escorta, Sierry (Mondeo od 1993 r.) i Scorpio. Na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych rozpoczęła się dla Forda faza produkcji globalnej poprzez rozwój modeli przeznaczonych, z odpowiednimi różnicami, zarówno na rynek amerykański, jak i europejski. Escort z 1980 r. i Tempo z 1983 r. stanowiły pierwsze przykłady pojazdów amerykańskich o napędzie przęd nim i z silnikiem ustawionym poprzecznie, w których można było znaleźć podobieństwa do europejskich modeli Escort i Sierra. Europejskie Mondeo z 1993 r. wykonano jako prawdziwy światowy samochód (worid car), który znajdował swoje odpowiedniki zarówno w amerykańskich Contour i Mercury Mistique z następnego roku, jak i w wersjach przeznaczonych na rynki Azji i Środkowego Wschodu. Limuzyny Taurus (powstałe w 1985 r. i odnowione w 1996) mimo braku odpowiednika po drugiej stronie oceanu miały cechy szkoły europejskiej. Jedynie wielki Crown Victoria nadal podtrzymywał, dzięki swojej długości (5,4 m) i silnikowi V8, amerykańską tradycję, która pod koniec lat dziewięćdziesiątych nie znajdowała już na rynku żadnego wyrazu. |
|||
